Pređi na sadržaj
Ћир Lat EN

Hronologija

Jedanaest vekova srpskog spomeničkog nasleđa

Spomenici u bazi razvrstani su po epohama u kojima su podignuti — od Petrove crkve do zadužbina našeg vremena.

do 1166

Rani srednji vek

Prvi sačuvani tragovi hrišćanske i državne tradicije u Raškoj, u dolini reke po kojoj je srpska država dobila ime.

  1. 9–10. vekPetrova crkvaNovi Pazar · Srbija
  2. 11. vek (prema predanju)Manastir Prohor PčinjskiStarac, kod Vranja · Srbija
  3. 9–14. vekStari RasPazarište, Novi Pazar · Srbija
1166–1371

Doba Nemanjića

Dve stotine godina vladavine svetorodne loze — od Stefana Nemanje do cara Uroša. Vreme Studenice, Žiče, Mileševe, Sopoćana, Dečana, Gračanice i Hilandara.

  1. 12. vek i ranijeTvrđava ZvečanZvečan · Srbija
  2. 1159–1166Manastir Svetog Nikole kod KuršumlijeKuršumlija · Srbija
  3. 1170–1171Manastir Đurđevi stupoviNovi Pazar · Srbija
  4. 1183–1196Manastir StudenicaUšće, Kraljevo · Srbija
  5. oko 1195Manastir PridvoricaPridvorica, Ivanjica · Srbija
  6. 1195Crkva Svetog Luke u KotoruKotor · Crna Gora
  7. 1198Manastir HilandarSveta Gora · Grčka
  8. 1206–1217Manastir ŽičaKraljevo · Srbija
  9. završen 1213Manastir Đurđevi stupovi u BeranamaBerane · Crna Gora
  10. 1234–1236Manastir MileševaPrijepolje · Srbija
  11. 13–14. vekPećka patrijaršijaPeć · Srbija
  12. 13. vekTvrđava MagličIbarska klisura, Kraljevo · Srbija
  13. kraj 13. vekaManastir RačaBajina Bašta · Srbija
  14. 13. vekManastir Bogorodica HvostanskaStudenica, Istok · Srbija
  15. 1252Manastir MoračaKolašin · Crna Gora
  16. oko 1260Manastir SopoćaniNovi Pazar · Srbija
  17. 1277–1282Manastir GradacRaška · Srbija
  18. 1306–1307Bogorodica LjeviškaPrizren · Srbija
  19. 1313–1317Manastir BanjskaZvečan · Srbija
  20. 1313Crkva Svetog Đorđa u Starom NagoričanuStaro Nagoričane, Kumanovo · Severna Makedonija
  21. po predanju 1317Manastir KrupaObrovac · Hrvatska
  22. 1321Manastir GračanicaGračanica · Srbija
  23. 1327–1335Manastir Visoki DečaniDečani · Srbija
  24. 1341Manastir LesnovoLesnovo, Probištip · Severna Makedonija
  25. 1343–1352Manastir Sveti ArhanđeliPrizren · Srbija
  26. 1343Manastir DobrunDobrun, Višegrad · Bosna i Hercegovina
  27. 1345–1377Markov manastirSušica, Skoplje · Severna Makedonija
  28. 14. vekManastir KrkaKistanje · Hrvatska
  29. kraj 13–15. vekNovo BrdoNovo Brdo · Srbija
  30. obnova 1355–1357Manastir MatejičMatejče, Kumanovo · Severna Makedonija
1371–1459

Moravska Srbija i Despotovina

Država kneza Lazara i despota Stefana i Đurđa: moravska škola, Resava, a Kruševac, Beograd i Smederevo kao prestonice.

  1. osma decenija 14. vekaCrkva LazaricaKruševac · Srbija
  2. 14–15. vekMramorje u PerućcuPerućac, Bajina Bašta · Srbija
  3. 14–15. vekGrčko groblje u HrtiHrta, Prijepolje · Srbija
  4. 14. vekStari grad u UžicuUžice · Srbija
  5. 14–15. vekMramorje u RastištuRastište, Bajina Bašta · Srbija
  6. 14. vekGolubački gradGolubac · Srbija
  7. poslednja trećina 14. vekaTvrđava KoznikAleksandrovac · Srbija
  8. 14. vekTvrđava Stalać — Todorova kulaStalać, Ćićevac · Srbija
  9. oko 1371Lazarev grad u KruševcuKruševac · Srbija
  10. 1375–1377Manastir RavanicaSenje, Ćuprija · Srbija
  11. oko 1388Manastir LjubostinjaTrstenik · Srbija
  12. 1406/7–1418Manastir Manasija (Resava)Despotovac · Srbija
  13. 1407–1413Manastir KalenićRekovac · Srbija
  14. 1428–1430Smederevska tvrđavaSmederevo · Srbija
  15. 1428–1431Manastir VraćevšnicaVraćevšnica, Gornji Milanovac · Srbija
  16. oko 1434Manastir DevičSrbica, Drenica · Srbija
  17. srpski sloj s početka 15. vekaBeogradska tvrđavaBeograd · Srbija
  18. 15. vek; današnja crkva 1867–1869Crkva RužicaBeograd, Kalemegdan · Srbija
1459–1804

Doba seoba i tuđinske vlasti

Posle pada Despotovine nasleđe čuvaju Crkva, manastiri i zajednice u seobama — od Fruške gore, Sentandreje i Temišvara do Cetinja, Ostroga i Hercegovine.

  1. srednji vek; obnovljen u 20. vekuManastir TvrdošTrebinje · Bosna i Hercegovina
  2. prema predanju 1471; crkva oko 1770Manastir GrgetegGrgeteg, Fruška gora · Srbija
  3. prema predanju 1478; crkva početkom 18. vekaManastir BođaniBođani, Bač · Srbija
  4. obnovljena 1487Srpska crkva u RakevuRakeve (Ráckeve) · Mađarska
  5. 1509–1516Manastir KrušedolIrig, Fruška gora · Srbija
  6. 1539Manastir BezdinMunara, Arad · Rumunija
  7. 1566Manastir ŽitomislićŽitomislići, kod Mostara · Bosna i Hercegovina
  8. 1573–1586Manastir PivaPlužine · Crna Gora
  9. crkva 1576Manastir Novo HopovoIrig, Fruška gora · Srbija
  10. oko 1600; crkva 1719Manastir GomirjeGomirje, Ogulin · Hrvatska
  11. 17. vekManastir OstrogDanilovgrad · Crna Gora
  12. 15–18. vekManastir SavinaHerceg Novi · Crna Gora
  13. 1701–1704Cetinjski manastirCetinje · Crna Gora
  14. 1741–1749Manastir KoviljKovilj, Novi Sad · Srbija
  15. 1745–1748Saborna crkva u TemišvaruTemišvar · Rumunija
  16. memorijalni kompleks u 20. vekuTršić — rodna kuća Vuka KaradžićaTršić, Loznica · Srbija
  17. 1756–1764Saborna crkva u SentandrejiSentandreja · Mađarska
  18. 1791 (zgrada 1891)Karlovačka gimnazijaSremski Karlovci · Srbija
1804–1918

Obnova srpske države

Ustanci, kneževina i kraljevina: Saborna crkva, konaci, spomenici oslobođenju i mesta stradanja u oslobodilačkim ratovima.

  1. 1804Orašac — Marićevića jarugaOrašac, Aranđelovac · Srbija
  2. 1809Ćele-kulaNiš · Srbija
  3. 1815Takovski grmTakovo, Gornji Milanovac · Srbija
  4. 1818–1822Amidžin konak u KragujevcuKragujevac · Srbija
  5. 1829–1831Konak kneginje LjubiceBeograd · Srbija
  6. 1831–1834Konak kneza Miloša u TopčideruBeograd, Topčider · Srbija
  7. 1837–1840Saborna crkva u BeograduBeograd · Srbija
  8. osnovan 1838; zgrada 1909TekelijanumBudimpešta · Mađarska
  9. 1845 / 1974Njegošev mauzolej na LovćenuJezerski vrh, Lovćen · Crna Gora
  10. 19. vekRajačke pivniceRajac, Negotin · Srbija
  11. 19–20. vekKrajputaši DragačevaDragačevo, Lučani · Srbija
  12. 19. vekSaborna crkva u SarajevuSarajevo · Bosna i Hercegovina
  13. 1857–1863Kapetan Mišino zdanjeBeograd, Studentski trg · Srbija
  14. 1861–1869Crkva Svetog Spiridona u TrstuTrst · Italija
  15. događaj 1862Čukur česmaBeograd, Dorćol · Srbija
  16. 1863–1873Saborna crkva Svete Trojice u MostaruMostar · Bosna i Hercegovina
  17. 1877Crkva Svetog Blagovještenja u DubrovnikuDubrovnik · Hrvatska
  18. 1881–1884Stari dvorBeograd · Srbija
  19. 1882Spomenik knezu MihailuBeograd, Trg republike · Srbija
  20. 1890–1893Hram Svetog Save u BečuBeč · Austrija
  21. 1892–1895Patrijaršijski dvor u Sremskim KarlovcimaSremski Karlovci · Srbija
  22. 1894Crkva Svetog Save u DžeksonuDžekson, Kalifornija · Sjedinjene Američke Države
  23. 1904Spomenik kosovskim junacimaKruševac · Srbija
  24. 1910–1930Crkva Svetog Đorđa na OplencuTopola · Srbija
  25. 1916–1919Srpsko vojničko groblje u BizertiMenzel Burgiba, Bizerta · Tunis
  26. 19. vek; obnovljeno 2006Smiljan — rodna kuća Nikole TesleSmiljan, Gospić · Hrvatska
1918–1990

Dvadeseti vek

Sećanje na ratove i stradanja 20. veka, spomenici u svetu i veliki zavetni hramovi.

  1. 1907–1936Dom Narodne skupštineBeograd, Trg Nikole Pašića · Srbija
  2. osnovan 1923Manastir Svetog Save u LibertiviluLibertivil, Ilinois · Sjedinjene Američke Države
  3. 1927Spomenik na ČegruČegar, Niš · Srbija
  4. 1927–1931Spomen-kosturnica branilaca Beograda 1914–1918.Beograd, Novo groblje · Srbija
  5. 1928Spomenik PobednikuBeograd, Kalemegdan · Srbija
  6. 1930Spomenik zahvalnosti FrancuskojBeograd, Kalemegdan · Srbija
  7. 1931Spomen-kosturnica u JindrihovicamaJindrihovice, Karlove Vari · Češka
  8. 1932Zadužbina Ilije M. KolarcaBeograd, Studentski trg 5 · Srbija
  9. 1933–1936Srpsko vojničko groblje na ZejtinlikuSolun · Grčka
  10. 1934–1938Spomenik Neznanom junaku na AvaliAvala, Beograd · Srbija
  11. od 1935Hram Svetog SaveBeograd, Vračar · Srbija
  12. 1936Spomenik kralju Aleksandru I u ParizuPariz, skver Aleksandra I Jugoslovenskog · Francuska
  13. 1937Spomen-kosturnica na ZebrnjakuMlado Nagoričane, Kumanovo · Severna Makedonija
  14. 1937Spomenik Vuku KaradžićuBeograd, Bulevar kralja Aleksandra · Srbija
  15. 1939Spomenik Svetozaru MiletićuNovi Sad, Trg slobode · Srbija
  16. između dva svetska rataMauzolej na Vidu — Plava grobnicaostrvo Vido, Krf · Grčka
  17. između dva svetska rataKapela na KajmakčalanuKajmakčalan (Voras) · Grčka
  18. između dva svetska rataSpomen-kosturnica na CeruTekeriš, Loznica · Srbija
  19. između dva svetska rataSpomen-kosturnica na Mačkovom kamenuMačkov kamen, Jagodnja · Srbija
  20. između dva svetska rataSpomenik oslobodiocima NišaNiš, Trg kralja Milana · Srbija
  21. 1952–1979Spomen-kompleks KadinjačaKadinjača, Užice · Srbija
  22. od 1953Spomen-park „Kragujevački oktobar“Šumarice, Kragujevac · Srbija
  23. 1953GazimestanKosovo polje, Obilić · Srbija
  24. 1966Spomen-područje JasenovacJasenovac · Hrvatska
  25. 1976Spomenik Nikoli Tesli na NijagariNijagara Fols, ostrvo Gout · Sjedinjene Američke Države
  26. 1979Spomenik KarađorđuBeograd, Vračar · Srbija
od 1990

Savremeno doba

Obnova porušenih svetinja i nove zadužbine.

  1. 1993–2004Saborni hram Hrista SpasiteljaBanja Luka · Bosna i Hercegovina
  2. 2000Hercegovačka GračanicaTrebinje · Bosna i Hercegovina